Nasıl hesaplıyoruz

Maaş

Hesap kuruşla yürür. 1 TL = 100 kuruş. Çarpıp bölerken yarım kuruş ve üstü yukarı yuvarlanır. Gelir vergisi, o aya kadarki birikmiş matrahın vergisinden bir önceki birikmiş verginin farkıdır. Yuvarlama her ayın matrahında değil, birikmiş tutarda yapılır.

İşçi primi SGK %14 ve işsizlik %1. Prime esas kazanç, asgari ücretle tavan (asgari ücretin 9 katı) arasında sıkışır. Tavanın üstü prime girmez, vergiye girer. Brüt asgarinin altındaysa prim tabandan kesilir; senin brütün yetmezse kalanı işveren taşır.

Damga, brütün binde 7,59'u. Asgari ücrete denk gelen gelir vergisi ve damga düşülür, eksiye inmez. Asgari geçim indirimi 2022'de kalktı; yerine asgari ücret istisnası var. İşveren teşviki neti değiştirmez; yalnız işverenin payını düşürür. Eksik gün, BES, icra ve sendika kesintisi yok.

Kıdem ve ihbar

Kıdem, her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt. Artan aylar 12'ye oranlanır. Bir yılı doldurmayan kıdem almaz. Ücret tavanı aşarsa tavan esas. Kıdem gelir vergisinden muaf, damga kesilir.

İhbar, İş Kanunu madde 17. Altı aydan az 2 hafta, bir buçuk yıla kadar 4, üç yıla kadar (üç yıl dahil) 6, sonrası 8. Gün = hafta × 7. Brüt = giydirilmiş / 30 × gün. Gelir vergisi ve damga var, SGK yok.

İşsizlik

4447 madde 50. Son dört ayın günlük ortalama prime esas kazancının %40'ı. Dört tam ayda bölen 120. Aylık tutar günlük çarpı 30. Tavan, brüt asgari ücretin %80'i. Gelir vergisi ve SGK yok, damga kesilir. Süre, son üç yılda 600 günden azsa yok; 600–899 gün 180, 900–1079 gün 240, 1080 ve üstü 300 gün. Son 120 günün kesintisiz olması ve 30 gün içinde İŞKUR'a başvurmak burada kontrol edilmez.

Kira

TBK madde 344. Yenileme ayından bir önceki ayın TÜFE on iki aylık ortalamasına göre değişim oranı tavanı belirler. Yıllık enflasyon kullanılmaz. Oran her ay parametre dosyasından güncellenir.

Kapsam dışı

Kredi, faiz, mevduat ve gecikme faizi yok. 2027 asgari ücreti açıklanana kadar o sayfadaki yüzdeler senaryodur, karar değil. Hazırlayan: Enes Güleş.